top of page

Αλλαγή τόπου διαμονής παιδιού μετά το διαζύγιο: Τι ισχύει αν ο ένας γονέας θέλει να μετακομίσει σε άλλη πόλη ή στο εξωτερικό.

Εικόνα συγγραφέα: Ίων Ανδρόνικος Ηλιόπουλος
Ίων Ανδρόνικος Ηλιόπουλος
8 Νοε
διαβάστηκε 4 λεπτά

Συντάκτης: Ίων Ανδρόνικος Ηλιόπουλος Δικηγόρος Θεσσαλονίκης παρ' Αρείω Πάγω με εξειδίκευση σε θέματα Οικογενεικού Δικαίου


Η μετακίνηση ενός παιδιού στο εξωτερικό, είτε για ένα απλό ταξίδι είτε για μόνιμη εγκατάσταση, είναι ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα πολλούς γονείς. Ειδικά σε περιπτώσεις διαζυγίου, οι αποφάσεις αυτές μπορούν να γίνουν περίπλοκες. Για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας, συγκεντρώσαμε τις πιο συχνές ερωτήσεις ώστε να γνωρίζετε τα δικαιώματά σας, να προστατεύσετε το παιδί σας και να αποφύγετε δυσάρεστες περιπέτειες.


Μπορώ να μετακομίσω μόνιμα με το παιδί μου σε άλλη χώρα χωρίς τη συγκατάθεση του άλλου γονέα με ή χωρίς διαζύγιο;


Η απάντηση είναι ξεκάθαρα όχι, εκτός εάν υπάρχει ρητή συγκατάθεση του άλλου γονέα ή σχετική δικαστική απόφαση. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η αλλαγή του τόπου διαμονής ενός παιδιού σε άλλο κράτος απαιτεί τη συναίνεση και των δύο γονέων. Εάν υπάρχει διαφωνία μεταξύ σας, ο μόνος αρμόδιος να αποφασίσει είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο, το οποίο θα κρίνει με γνώμονα το καλύτερο συμφέρον του παιδιού, πάντα με την καθοδήγηση ενός Δικηγόρου Οικογενειακού Δικαίου.

Πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς η αυθαίρετη μεταφορά του παιδιού στο εξωτερικό θεωρείται παραβίαση της γονικής μέριμνας. Μια τέτοια κίνηση μπορεί να έχει σοβαρές νομικές συνέπειες, καταλήγοντας ακόμη και σε καταγγελία για απαγωγή ανηλίκου με βάση τη Σύμβαση της Χάγης.


διαζυγιο παιδι ταξιδι στο εξωτερικο

Τι έγγραφα χρειάζομαι για να ταξιδέψει το παιδί μου στο εξωτερικό;


Κατά τη μετακίνηση στο εξωτερικό, πολλές χώρες απαιτούν την προσκόμιση μιας υπεύθυνης δήλωσης γονικής συναίνεσης. Η δήλωση αυτή ελέγχεται από τελωνειακές αρχές, συνοριοφυλακές και αεροπορικές εταιρείες. Το έγγραφο αυτό είναι υποχρεωτικό στις εξής περιπτώσεις:

  • Όταν ο ανήλικος ταξιδεύει μόνος του.

  • Όταν ταξιδεύει με τον έναν από τους δύο γονείς (απαιτείται η συναίνεση του άλλου εφόσον ασκούν από κοινού τη μέριμνα).

  • Όταν το παιδί συνοδεύεται από τρίτο πρόσωπο (π.χ. φίλο, συγγενή ή καθηγητή).

  • Όταν υπάρχει διαφορετικό επώνυμο μεταξύ γονέα και τέκνου.

  • Όταν υπάρχουν σε εκκρεμότητα ζητήματα επιμέλειας ή διαζυγίου.

Η δήλωση πρέπει να φέρει θεώρηση του γνήσιου της υπογραφής είτε ψηφιακά (μέσω gov.gr), είτε από ΚΕΠ, αστυνομία, συμβολαιογράφο ή προξενική αρχή.


Πρέπει η υπεύθυνη δήλωση να είναι μεταφρασμένη και τι ακριβώς να αναγράφει;


Η επίσημη μετάφραση της δήλωσης (η οποία πραγματοποιείται από επίσημο φορέα ή δικηγόρο) είναι απαραίτητη όταν το ταξίδι γίνεται εκτός Ελλάδας και η χώρα προορισμού δεν δέχεται έγγραφα στα ελληνικά. Σε χώρες της Ε.Ε. και του Σένγκεν συνήθως γίνεται δεκτή η αγγλική γλώσσα, ωστόσο για άλλους προορισμούς ενδέχεται να χρειαστεί μετάφραση στην τοπική γλώσσα.

Για να είναι έγκυρη και να μην σας αρνηθούν την επιβίβαση, η δήλωση πρέπει να περιλαμβάνει:

  • Τα πλήρη στοιχεία του ανηλίκου (ονοματεπώνυμο, ημερομηνία γέννησης, αριθμό ταυτότητας ή διαβατηρίου).

  • Τα στοιχεία του γονέα (ή των γονέων) που παρέχουν τη συναίνεση.

  • Τα στοιχεία του ατόμου που συνοδεύει το παιδί, καθώς και τη σχέση τους.

  • Τον ακριβή σκοπό, τη διάρκεια και τον προορισμό του ταξιδιού.

  • Ημερομηνία, υπογραφή και επικύρωση του γνησίου.


Τι θεωρείται «απαγωγή» ή «παράνομη κατακράτηση» από τον ένα γονέα;


Σε συνθήκες οικογενειακής αντιδικίας, η αφαίρεση του ανηλίκου από έναν γονέα χωρίς δικαστική απόφαση αποτελεί συνηθισμένη μορφή απαγωγής. Ο νόμος διακρίνει τις εξής περιπτώσεις:

  • Απαγωγή ανηλίκου: Όταν κάποιος αφαιρεί το παιδί από τους γονείς ή κηδεμόνες του χωρίς τη συναίνεσή τους. Αν ένας γονέας έχει την αποκλειστική επιμέλεια και ο άλλος του πάρει το παιδί, διαπράττει αρπαγή.

  • Αυτοδικία: Εάν η επιμέλεια ανήκει και στους δύο γονείς, ο γονέας που παίρνει το παιδί αυθαίρετα διώκεται για το αδίκημα της αυτοδικίας, καθώς «παίρνει τον νόμο στα χέρια του». Κανείς δεν μπορεί να επικαλεστεί πως μια δικαστική απόφαση είναι άδικη για να δικαιολογήσει μια τέτοια πράξη.

  • Παράνομη κατακράτηση: Όταν κάποιος αρνείται να επιστρέψει το παιδί στους νόμιμους κηδεμόνες του, ακόμα και αν αρχικά το είχε πάρει με τη συγκατάθεσή τους.


Αν ο άλλος γονέας πάρει το παιδί μου παρά τη θέλησή μου, ποιες είναι οι πρώτες μου κινήσεις;


Η ταχύτητα και η μεθοδικότητα των νομικών κινήσεων είναι απόλυτα κρίσιμες. Αν βρεθείτε σε αυτή τη θέση, τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε άμεσα είναι τα εξής:

  • Καλέστε την Αστυνομία (στο 100) ή ενεργοποιήστε το Amber Alert Hellas (στο 116000). Οι αρχές μπορούν να εκδώσουν ένταλμα σύλληψης (ή και Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης αν ο δράστης είναι στο εξωτερικό).

  • Υποβάλετε μήνυση για απαγωγή ή κατακράτηση ανηλίκου σε αστυνομικό τμήμα ή στην Εισαγγελία.

  • Επικοινωνήστε με τον δικηγόρο Ίων-Ανδρόνικο Ηλιόπουλο για να καταθέσει ασφαλιστικά μέτρα (με προσωρινή διαταγή), ζητώντας την άμεση επιστροφή του παιδιού και την απαγόρευση της μετακίνησής του.

  • Μπορείτε, επίσης, να καταθέσετε αγωγή διεκδικώντας την ανάθεση της αποκλειστικής επιμέλειας σε εσάς.


Τι γίνεται αν το παιδί έχει ήδη μεταφερθεί στο εξωτερικό; Μπορώ να το φέρω πίσω;


Ναι, το δίκαιο παρέχει το απαραίτητο νομικό οπλοστάσιο για την επιστροφή του παιδιού, κυρίως μέσω της Σύμβασης της Χάγης και των Ευρωπαϊκών Κανονισμών. Ο γονέας που μένει πίσω μπορεί να υποβάλει αίτηση στο Υπουργείο Δικαιοσύνης (που είναι η Κεντρική Αρχή στην Ελλάδα) ή απευθείας στα δικαστήρια της χώρας όπου μεταφέρθηκε το παιδί.

Το δικαστήριο του ξένου κράτους θα κρίνει την παρανομία της μετακίνησης και, με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού, θα διατάξει την επιστροφή του στον τόπο της προηγούμενης «συνήθους διαμονής» του. Μάλιστα, η επιστροφή του παιδιού μπορεί να αποτραπεί μόνο σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις: αν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος το παιδί να υποστεί σωματική ή ψυχική δοκιμασία, αν το ίδιο το παιδί (εφόσον έχει την κατάλληλη ηλικία/ωριμότητα) αντιτίθεται στην επιστροφή του, ή αν έχει περάσει πάνω από ένας χρόνος και το παιδί έχει ήδη προσαρμοστεί στο νέο του περιβάλλον.


Ποιες είναι οι ποινικές συνέπειες για τον δράστη;


Η ελληνική νομοθεσία τιμωρεί εξαιρετικά αυστηρά αυτά τα εγκλήματα:

  • Για την απαγωγή ανηλίκου, η ποινή ξεκινά από τουλάχιστον 2 έτη φυλάκισης, ενώ μπορεί να ξεπεράσει τα 10 ή 15 έτη κάθειρξης εάν συντρέχει σκοπός εκμετάλλευσης ή υπάρχει κακοποίηση.

  • Για την παράνομη κατακράτηση, προβλέπεται φυλάκιση έως 3 έτη ή χρηματική ποινή.

  • Ειδικά στη γονική απαγωγή, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει φυλάκιση έως 3 έτη και να αφαιρέσει ολοκληρωτικά τη γονική μέριμνα από τον δράστη.


Για να προστατέψετε έμπρακτα το παιδί σας, διδάξτε του βασικούς κανόνες ασφαλείας, ενημερώστε εγκαίρως το σχολείο για τα πρόσωπα που επιτρέπεται να το παραλαμβάνουν και, σε περίπτωση διαζυγίου, φροντίστε να υπάρχει ξεκάθαρη δικαστική απόφαση επιμέλειας. 


Εάν βρίσκεστε αντιμέτωποι με ένα διασυνοριακό ζήτημα, μια επικείμενη μετακόμιση χωρίς τη σύμφωνη γνώμη σας ή ανησυχείτε για την ασφάλεια του παιδιού σας, η στοχευμένη νομική στρατηγική είναι το ισχυρότερο εργαλείο σας. Το δικηγορικό μας γραφείο στη Θεσσαλονίκη, μπορεί να σας υποστηρίξει και να δράσει ταχύτατα, ενεργοποιώντας όλους τους εθνικούς και διεθνείς μηχανισμούς για την προστασία της οικογένειάς σας.


Τηλέφωνο: 6941587258 & 2313042707

Κλείστε σήμερα ραντεβού με εξειδικευμένο δικηγόρο οικογενειακού δικαίου στη Θεσσαλονίκη και εξασφαλίστε την άμεση και νόμιμη προστασία του παιδιού σας.

bottom of page