Δικαίωμα διατροφής συζύγου μετά τη διακοπή της συμβίωσης.

Πότε δικαιούται διατροφή ο/η σύζυγος – Εύλογη αιτία διακοπής της συμβίωσης – Περιουσιακές σχέσεις σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα.

Ηλιόπουλος Ίων Ανδρόνικος, Δικηγόρος Θεσσαλονίκης

Νομικό πλαίσιο της υποχρέωσης συνεισφοράς των συζύγων

Κατά τον Αστικό Κώδικα, και συγκεκριμένα από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1389, 1390 και 1391, 1493 προκύπτει ότι οι σύζυγοι συνεισφέρουν από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του, στα του κοινού οίκου και για την αντιμετώπιση των αναγκών της οικογένειας. Το μέτρο της υποχρέωσης αυτής, η οποία προσδιορίζεται ανάλογα με τις συνθήκες της οικογενειακής ζωής, περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την αμοιβαία υποχρέωση των συζύγων για τη διατροφή τους, την κοινή υποχρέωση αυτών για τη διατροφή των τέκνων τους και γενικά την υποχρέωση για συμβολή στη λειτουργία του κοινού οίκου. Η συνεισφορά αυτή των συζύγων γίνεται με την προσωπική τους εργασία, τα εισοδήματα και την περιουσία τους, έστω και απρόσοδης (βλ. ΟλΑΠ 9/1991 ΕλΔνη 33 σελ. 1429).

Διακοπή της έγγαμης συμβίωσης και γένεση δικαιώματος διατροφής

Με τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης παύει να υπάρχει «κοινός οίκος» και «οικογενειακές ανάγκες» και παύει συνεπώς η υποχρέωση συνεισφοράς, καθώς αυτή δεν είναι πλέον νοητή. Ωστόσο, ο σύζυγος που διέκοψε την έγγαμη συμβίωση από εύλογη αιτία ή εγκαταλείφθηκε από τον άλλο δικαιούται να απαιτήσει από τον άλλο σύζυγο διατροφή σε χρήμα, προκαταβαλλόμενη κάθε μήνα, με τις ίδιες προϋποθέσεις που δικαιούνταν κατά τη διάρκεια της συμβίωσης.

Η διαφορά έγκειται στο ότι, ενώ κατά τη διάρκεια της συμβίωσης οι υποχρεώσεις συνεισφοράς δεν συμψηφίζονται αλλά εκπληρώνονται αθροιστικά, μετά τη διακοπή της συμβίωσης χωρεί ένα είδος συμψηφισμού των αμοιβαίων υποχρεώσεων για διατροφή. Δικαιούχος τελικά είναι ο σύζυγος που, υπό το καθεστώς της έγγαμης συμβίωσης, όφειλε τη μικρότερη συνεισφορά και στον οποίο οφείλεται ως διατροφή η διαφορά μεταξύ της μεγαλύτερης συνεισφοράς του άλλου και της δικής του μικρότερης συνεισφοράς (βλ. ΟλΑΠ 9/1991, ΑΠ 565/2002, ΑΠ 1382/2000, ΑΠ 1723/2003).

Η διατροφή του δικαιούχου προσδιορίζεται σύμφωνα με τις ανάγκες του, όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης, λαμβανομένων υπόψη και των νέων αναγκών που προκύπτουν από τη χωριστή διαβίωση, σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυνάμεις του υπόχρεου (βλ. ΑΠ 1134/2008, ΑΠ 714/1984).

Τι θεωρείται εύλογη αιτία διακοπής της έγγαμης συμβίωσης

Εύλογη αιτία για τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης είναι κάθε γεγονός, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα του υπόχρεου συζύγου, το οποίο αντικειμενικά δικαιολογεί τη διακοπή της συμβίωσης (βλ. ΑΠ 804/1994). Ο τρόπος με τον οποίο επέρχεται η διάσπαση, δηλαδή εγκατάλειψη ή αποπομπή, δεν έχει σημασία.

Η εύλογη αιτία μπορεί να οφείλεται σε υπαιτιότητα του ενός ή και των δύο συζύγων (βλ. ΑΠ 1031/1993). Κατά την αληθινή έννοια του όρου, εύλογη αιτία υπάρχει όταν συντρέχουν περιστατικά που θεμελιώνουν λόγο ισχυρού κλονισμού της έγγαμης σχέσης κατά το άρθρο 1439 παρ. 1 ΑΚ ή όταν η αξίωση του ενός συζύγου για διατροφή παρίσταται ως καταχρηστική (βλ. ΑΠ 1659/2003, ΑΠ 565/2002, ΑΠ 1118/1999).

Στην περίπτωση που η διάσπαση της συμβίωσης επήλθε αποκλειστικά λόγω υπαιτιότητας του δικαιούχου συζύγου, ο οποίος αποχώρησε παρά τη θέληση του άλλου, ο υπόχρεος απαλλάσσεται από την υποχρέωση διατροφής (βλ. ΕφΠειρ 570/2014).

Περιουσιακές σχέσεις και σύμφωνο συμβίωσης

Το άρθρο 5 του Ν. 4356/2015, που ρυθμίζει το σύμφωνο συμβίωσης, ορίζει ότι στις προσωπικές σχέσεις των μερών εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για τις σχέσεις των συζύγων από το γάμο, εκτός αν υπάρχει ειδική ρύθμιση. Στις μη προσωπικές σχέσεις εφαρμόζονται επίσης αναλόγως οι ίδιες διατάξεις, εκτός αν τα μέρη έχουν ρυθμίσει διαφορετικά τις περιουσιακές τους σχέσεις κατά τη σύναψη του συμφώνου, με βάση τις αρχές της ισότητας και της αλληλεγγύης.

Κατά συνέπεια, εκτός αν τα μέρη έχουν συμφωνήσει διαφορετικά, στο σύμφωνο συμβίωσης ισχύουν ως προς τις περιουσιακές σχέσεις όσα προβλέπονται και για τους συζύγους από γάμο.

Ενημερωτική σημείωση

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και παρουσιάζει το ισχύον νομικό πλαίσιο σχετικά με το δικαίωμα διατροφής συζύγου μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης, σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα και τη νομολογία. Κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα ιδιαίτερα πραγματικά της δεδομένα.

Αν βρίσκεστε σε διαδικασία διακοπής έγγαμης συμβίωσης ή σύμφωνου συμβίωσης και χρειάζεστε νομική καθοδήγηση σχετικά με ζητήματα διατροφής ή περιουσιακών σχέσεων, μπορείτε να απευθυνθείτε στο Δικηγορικό Γραφείο Ίων Ανδρόνικος Ηλιόπουλος στη Θεσσαλονίκη.

Τηλέφωνο: 6941587258 Email: iiliopouloslaw@gmail.com

Κλείστε σήμερα ραντεβού με εξειδικευμένο δικηγόρο μας στη Θεσσαλονίκη και εξασφαλίστε την άμεση και νόμιμη προστασία της απαίτησής σας.